Khớp cổ tay là một trong những cấu trúc phức tạp và tinh tế nhất của hệ vận động, đóng vai trò then chốt trong chức năng của chi trên và đặc biệt quan trọng đối với các hoạt động tinh vi của bàn tay. Sự phối hợp giữa các xương nhỏ, hệ thống dây chằng, mạch máu và thần kinh khiến cho việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý cổ tay trở nên đặc biệt thách thức đối với các bác sĩ chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình.
Trong những thập kỷ gần đây, phẫu thuật nội soi khớp cổ tay đã phát triển mạnh mẽ, không chỉ là công cụ chẩn đoán mà còn là phương pháp điều trị hiệu quả với độ xâm lấn tối thiểu, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh hơn và giảm thiểu biến chứng sau mổ. Tuy nhiên, việc ứng dụng rộng rãi kỹ thuật này đòi hỏi bác sĩ không chỉ nắm vững giải phẫu và cơ sinh học của cổ tay mà còn cần được hướng dẫn một cách hệ thống về các cổng nội soi, thao tác kỹ thuật, chỉ định và biến chứng có thể gặp.
Cuốn sách Phẫu thuật nội soi khớp cổ tay được biên soạn nhằm mục tiêu trở thành tài liệu chuyên khảo chuẩn mực, phục vụ đào tạo và thực hành lâm sàng cho các bác sĩ chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình. Nội dung sách bao gồm các chương từ giải phẫu, cơ sinh học, chỉ định – kỹ thuật – các cổng vào nội soi, cho đến các ứng dụng điều trị cụ thể. Từng chương được trình bày chi tiết, cập nhật, minh họa rõ ràng và lồng ghép các bằng chứng y học hiện đại.
Cuốn sách không chỉ là tài liệu giảng dạy chính thức của Trường Đại học Khoa học Sức khỏe – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, mà còn là cẩm nang tham khảo quý giá cho các bác sĩ thực hành, nội trú và học viên sau đại học.
Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ quý báu từ Ban Giám hiệu, các thành viên hội đồng thẩm định giáo trình, và các cộng sự đã góp phần hoàn thiện công trình này.
Mặc dù đã rất nỗ lực, nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Chúng tôi mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý đồng nghiệp và bạn đọc gần xa để cuốn sách ngày càng hoàn thiện hơn trong các lần tái bản sau.
LỜI NÓI ĐẦU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
1.1. Lịch sử phát triển phẫu thuật nội soi khớp cổ tay
1.2. Chỉ định và chống chỉ định của nội soi khớp cổ tay
1.3. Những ưu điểm và hạn chế của phẫu thuật nội soi khớp cổ tay
1.4. Triển vọng của phẫu thuật nội soi khớp cổ tay
CHƯƠNG 2: GIẢI PHẪU VÀ CƠ SINH HỌC KHỚP CỔ TAY
I. GIẢI PHẪU KHỚP CỔ TAY
1.1. Giải phẫu xương
1.2. Giải phẫu khớp
1.3. Giải phẫu dây chằng
1.4. Giải phẫu mạc giữ gân và ống cổ tay
1.5. Giải phẫu mạch máu
1.6. Giải phẫu gân
1.7. Giải phẫu ứng dụng của các đường vào nội soi khớp cổ tay phía mu tay
1.8. Các biến thể giải phẫu và mối tương quan lâm sàng
II. CƠ SINH HỌC KHỚP CỔ TAY VÀ KHỚP QUAY TRỤ DƯỚI
2.1. Cấu trúc xương và mô mềm của khớp cổ tay và khớp quay trụ dưới
2.2. Phức hợp sụn sợi tam giác (TFCC)
2.3. Động học của khớp cổ tay
2.4. Cơ chế truyền tải lực
2.5. Cơ chế ổn định dây chằng
2.6. Cơ chế bệnh sinh và ý nghĩa lâm sàng
CHƯƠNG 3: PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
I. THIẾT LẬP PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
1.1. Cấu hình phòng mổ
1.2. Thiết bị và dụng cụ phẫu thuật nội soi khớp cổ tay
1.3. Tư thế và chuẩn bị bệnh nhân
1.4. Đặt và quản lý garô
1.5. Hệ thống kéo giãn khớp cổ tay
II. CÁC CỔNG VÀO NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
2.1. Các cổng vào tiêu chuẩn trong nội soi khớp cổ tay
2.2. Kỹ thuật thiết lập cổng trong nội soi khớp cổ tay
2.3. Các lưu ý đối với các cổng vào trong nội soi khớp cổ tay
2.4. Sự phát triển các cổng vào mới trong nội soi khớp cổ tay
2.5. Lựa chọn cổng trong nội soi khớp cổ tay.
III. PHẪU THUẬT NỘI SOI CỔ TAY CHẨN ĐOÁN
3.1. Chỉ định nội soi cổ tay chẩn đoán
3.2. Chuẩn bị trước phẫu thuật
3.3. Kỹ thuật nội soi khớp cổ tay chẩn đoán
3.4. Các phát hiện khi chẩn đoán
3.5. Phân độ qua nội soi một số bệnh lý cổ tay thường gặp
3.6. Hạn chế và thách thức
3.7. Kết hợp với các phương thức chẩn đoán khác
IV. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY CẮT LỌC KHỚP
4.1. Chỉ định và lựa chọn bệnh nhân
4.2. Kỹ thuật phẫu thuật
4.3. Các kỹ thuật cắt lọc theo bệnh lý cụ thể
4.4. Các kỹ thuật hỗ trợ cắt lọc
4.5. Quản lý hậu phẫu
4.6. Kết quả
V. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG PHỨC HỢP SỤN SỢI TAM GIÁC (TFCC)
5.1. Phân loại rách TFCC
5.2. Đánh giá lâm sàng
5.3. Chẩn đoán hình ảnh
5.4. Các nguyên tắc điều trị TFCC qua nội soi
5.5. Các kỹ thuật nội soi theo dạng tổn thương TFCC
5.6. Chăm sóc hậu phẫu
5.7. Kết quả và biến chứng
VI. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG DÂY CHẰNG THUYỀN NGUYỆT
6.1. Cơ chế chấn thương và sinh lý bệnh
6.2. Chẩn đoán mất vững thuyền nguyệt
6.3. Đánh giá và phân chia giai đoạn bằng nội soi
6.4. Các lựa chọn điều trị tổn thương dây chằng thuyền nguyệt cấp tính
6.5. Điều trị chấn thương dây chằng thuyền nguyệt mạn tính
6.6. Các kỹ thuật tái tạo qua nội soi nâng cao
6.7. Quản lý sau phẫu thuật
6.8. Kết quả và biến chứng
VII. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG THUYỀN VÀ KHỚP GIẢ XƯƠNG THUYỀN
7.1. Gãy xương thuyền
7.2. Khớp giả xương thuyền
7.3. Kết quả lâm sàng
7.4. Các lợi ích khác của phẫu thuật nội soi điều trị gãy xương thuyền
VIII. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY ĐIỀU TRỊ HOẠI TỬ VÔ MẠCH XƯƠNG NGUYỆT (BỆNH KIENBOCK)
8.1. Cách phân loại truyền thống
8.2. Vai trò của nội soi khớp cổ tay trong điều trị bệnh Kienbock
8.3. Phẫu thuật nội soi khớp cổ tay điều trị bệnh Kienbock
8.4. Phân loại nội soi khớp của bệnh Kienbock
8.5. Điều trị Kienbock dựa trên tổn thương sụn khớp
8.6. Các kỹ thuật điều trị qua nội soi
IX. PHẪU THUẬT NỘI SOI ĐIỀU TRỊ NANG HOẠT DỊCH CỔ TAY
9.1. Giải phẫu bệnh của nang hoạt dịch cổ tay
9.2. Đánh giá lâm sàng
9.3. Các phương pháp điều trị
9.4. Phẫu thuật nội soi khớp cổ tay điều trị nang hoạt dịch mu tay
9.5. Phẫu thuật nội soi khớp điều trị nang hoạt dịch gan tay
9.6. Các kỹ thuật hỗ trợ phẫu thuật nội soi điều trị nang hoạt dịch cổ tay
9.7. Phục hồi chức năng và theo dõi sau phẫu thuật
9.8. Kết quả và biến chứng
X. PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY HỖ TRỢ TRONG GÃY ĐẦU DƯỚI XƯƠNG QUAY
10.1. Chỉ định và lựa chọn bệnh nhân
10.2. Chống chỉ định
10.3. Chuẩn bị trước phẫu thuật
10.4. Kỹ thuật kết hợp xương đầu dưới xương quay có nội soi hỗ trợ
10.5. Xử trí các tổn thương liên quan
10.6. Điều trị sau phẫu thuật
CHƯƠNG 4: PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
4.1. Các nguyên tắc cơ bản của phục hồi chức năng khớp cổ tay
4.2. Các giai đoạn phục hồi chức năng sau phẫu thuật nội soi khớp cổ tay
4.3. Các kỹ thuật và phương pháp phục hồi chức năng
4.4. Theo dõi và đánh giá tiến trình điều trị
4.5. Phục hồi chức năng điều trị một số tình huống bệnh lý cụ thể
CHƯƠNG 5: PHÒNG NGỪA BIẾN CHỨNG TRONG PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP CỔ TAY
5.1. Tỷ lệ mắc và phân loại biến chứng
5.2. Liên quan của giải phẫu và vị trí cổng nội soi với biến chứng
5.3. Phòng ngừa biến chứng liên quan chuẩn bị bệnh nhân trước phẫu thuật
5.4. Phòng ngừa biến chứng liên quan tới việc thiết lập cổng vào khớp
5.5. Phòng ngừa biến chứng liên quan tới các kỹ thuật trong phẫu thuật
5.6. Các biện pháp ngăn ngừa đặc thù theo từng kỹ thuật
5.7. Xử trí các biến chứng trong phẫu thuật
5.8. Phòng ngừa và xử trí các biến chứng sau phẫu thuật
KẾT LUẬN