Sụn xương là gì?

PGS.TS.BS Võ Thành Toàn
Sụn Xương

Hầu hết các hành động hàng ngày của bạn đều dựa vào sự hiện diện của sụn xương. Tuy nhiên, khi bị tổn thương, sụn xương có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng chúng tôi khám phá tầm quan trọng của sụn xương đối với cơ thể.

Sụn Xương 1
Sụn Xương 1

Để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của sụn xương, chúng ta hãy tìm hiểu về cấu trúc và vai trò của nó. chúng tôi sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc xoay quanh bộ phận này của cơ thể.

Sụn xương là một phần không thể thiếu của hệ thống xương, là một loại mô liên kết cứng, linh hoạt, có mặt ở nhiều vị trí trong cơ thể người như khớp xương, vành tai, mũi, phế quản và đĩa đệm của sống. Nó chủ yếu bao gồm các tế bào chondrocyte và ma trận tế bào chondrocyte, kèm theo các loại protein như collagen và các chất làm đàn hồi khác. Sụn xương đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và bảo vệ xương, giảm ma sát giữa các khớp, và tham gia vào quá trình phát triển và sửa chữa cơ thể.

Mặc dù sụn xương không có mạch máu hoặc các mạch máu lớn, nhưng nó vẫn nhận chất dinh dưỡng và loại bỏ sản phẩm chất cặn thông qua sự kết hợp của nước và dịch nhầy chứa khoáng chất và chất dẻo. Sự linh hoạt và tính đàn hồi của sụn xương giúp duy trì tính chất cơ học và chức năng của các khớp. Sụn được phân thành ba loại chính dựa trên tỷ lệ các thành phần cấu tạo: Sụn chun, sụn sợi và sụn đàn hồi.

Sụn chun (hyaline cartilage): Là loại phổ biến nhất và tìm thấy ở nhiều khu vực trong cơ thể. Đây là loại sụn mềm mại, chịu lực tốt và giữ nước tốt, có bề mặt trơn nhẵn giảm ma sát giữa các khớp khi cử động.

Sụn sợi (fibrocartilage): Tìm thấy chủ yếu ở các vị trí yêu cầu sự đàn hồi và dẻo dai cao như khớp đầu gối, hông, và các khớp chịu áp lực lớn khác. Nó chứa nhiều sợi collagen giúp tăng cường sức mạnh cơ học của sụn xương.

Sụn đàn hồi (elastic cartilage): Chứa nhiều sợi protein elastin, giúp sụn có độ đàn hồi cao và co giãn mà không bị rách. Thường có mặt ở tai ngoài, mũi và phế quản.

Sụn xương có vai trò quan trọng trong cơ thể tùy thuộc vào vị trí của nó. Trong cơ thể người, chúng đóng vai trò chủ yếu là hỗ trợ và bảo vệ cấu trúc xương, giữ cho xương linh hoạt và giảm áp lực khi chúng ta di chuyển. Ngoài ra, sụn xương còn giữ nước cho các mô xung quanh, duy trì tính đàn hồi và ngăn chặn sự trơn trượt không mong muốn giữa các bề mặt xương.

Trước khi trở thành người trưởng thành, sụn đầu xương – một tấm sụn giữa đầu xương và thân xương – đóng vai trò quan trọng trong việc tăng chiều dài của xương dài.

Tuy nhiên, khi lớn tuổi hơn hoặc khi hoạt động nhiều, sụn xương có thể bị mòn do sự thiếu hụt chất dịch nhờn, làm cho chúng trở nên yếu đuối hơn. Khi sụn khớp bị mòn, các đầu xương sẽ tiếp xúc trực tiếp, gây ra tổn thương cho xương. Những biến đổi này có thể dẫn đến các vấn đề như gai xương, đau và viêm khớp.

Có nhiều nguyên nhân gây tổn thương sụn xương, bao gồm yếu tố gen, lối sống, và môi trường. Dưới đây là một số nguyên nhân chính:

Sụn Xương
Sụn Xương

1. Tuổi tác: Quá trình lão hóa tự nhiên là một nguyên nhân chính dẫn đến tổn thương sụn xương. Khi người ta già đi, sự tái tạo sụn xương giảm, làm mất tính đàn hồi và dễ bị thoái hóa.
2. Chấn thương: Tai nạn, rơi từ độ cao, hoặc thể thao có thể gây tổn thương sụn xương. Sụn xương không có mạch máu và khả năng tự chữa lành kém, dẫn đến vấn đề lâu dài.
3. Viêm khớp: Viêm khớp kéo dài có thể suy giảm chất nhầy bảo vệ sụn, dẫn đến tổn thương.
4. Thói quen và lối sống: Ngồi lâu, đứng lâu, hoặc cử động không đúng cách có thể tăng áp lực lên khớp, gây mòn và tổn thương sụn.
5. Yếu tố gen: Di truyền có thể ảnh hưởng đến khả năng của mỗi người về việc phát triển vấn đề về sụn xương.
6. Suy dinh dưỡng: Thiếu hụt dưỡng chất như canxi, vitamin D có thể làm suy giảm sức đề kháng và chức năng tái tạo của sụn.
7. Cân nặng quá mức: Áp lực từ cân nặng quá mức tăng nguy cơ tổn thương sụn, đặc biệt là ở đầu gối và hông.

Các bệnh lý liên quan đến sụn xương thường gặp bao gồm:

Thoái hóa khớp: Sụn khớp bị mòn, dẫn đến đau, cứng khớp và hạn chế vận động.
– Viêm khớp: Sụn khớp bị viêm, gây đau và sưng khớp.
U xương sụn: Loại u lành tính thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.
– Đau cột sống lưng: Tổn thương sụn ở đốt sống có thể gây đau lưng và hạn chế vận động.

Để phòng ngừa tổn thương sụn xương, cần duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, tránh các hoạt động mạnh có thể gây chấn thương và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh.

Xem thêm các kiến thức khác

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Nội tuyến phản hồi
Xem tất cả các bình luận