Xương chũm là gì? Có chức năng thế nào đối với cơ thể?

PGS.TS.BS Võ Thành Toàn
Xương Chũm 1

Xương chũm là một phần quan trọng trong hệ thống xương của cơ thể con người, thực hiện nhiều chức năng cần thiết. Việc hiểu biết sâu sắc về xương chũm và các vấn đề liên quan đến xương này có thể giúp bạn tăng cường phòng tránh hiệu quả.

Xương chũm, còn được gọi là xương sau tai, là một trong 22 xương sọ. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các cơ, dây thần kinh và mô ở vùng cổ và đầu. Với vị trí gần tai, xương chũm dễ bị tổn thương do nhiễm trùng tai hoặc chấn thương đầu.

Xương Chũm 1
Xương Chũm 1

Xương chũm có hình dạng như một chiếc nón, với một rãnh sâu được gọi là hố hai lá ở phía bên trong, nơi các cơ liên quan đến việc nhai, nuốt và nói gắn kết. Rãnh chẩm nằm ở trên mỏm chũm và chứa động mạch chẩm cung cấp máu cho các cơ ở phía sau cổ. Mỏm chũm cũng có một phần hỗn hợp chứa tế bào khí xương chũm, có mối liên kết với tai giữa. Những tế bào này không phát triển cho đến khi vào tuổi dậy thì. Tổ chức phức tạp của xương chũm là điều đáng chú ý.

Bề ngoài:

– Mỏm chũm: Là phần nhô ra nhất của xương chũm, thường có thể cảm nhận được ngay sau tai.
– Rãnh chũm: Nằm giữa mỏm chũm và vùng chũm, chứa cơ ức đòn chũm.
– Gai Henle: Một đỉnh nhọn ở phía dưới mỏm chũm, là điểm gắn kết của dây thần kinh chẩm.
– Vùng chũm: Phần phình ra ở phía sau mỏm chũm, chứa các tế bào khí chũm.

Bên trong:

– Hốc chũm: Nằm ở mặt trước của xương chũm, chứa khớp thái dương hàm.
– Ống tai ngoài: Dẫn từ tai ngoài đến màng nhĩ, được bao quanh bởi xương chũm.
– Vách ngăn tai: Chia ống tai ngoài thành hai phần.
– Mặt trước của hòm nhĩ: Phần mặt trước của hòm nhĩ, được hình thành bởi xương chũm.

Bề dưới:

– Rãnh sigmoid: Nằm ở mặt dưới của xương chũm, chứa tĩnh mạch cảnh bên.
– Mỏm vú: Đỉnh nhọn ở mặt dưới của xương chũm, là điểm gắn kết của cơ ức đòn chũm.

Bên trong:

– Tế bào khí chũm: Đây là các hốc khí trong xương chũm, liên quan đến việc thông khí tai giữa và điều chỉnh áp suất trong tai.
– Hang chũm: Là hốc khí lớn nhất trong xương chũm, nằm ở trung tâm của khối tế bào khí.
– Ống thông hang: Là ống dẫn từ hang chũm đến tai giữa.

Xương chũm được cấu tạo bởi hai loại mô xương chính:

– Xương xốp: Loại mô xương mềm và xốp, tìm thấy trong vùng chũm và chứa các tế bào khí chũm.
– Xương đặc: Loại mô xương cứng và đặc, tìm thấy ở mỏm chũm và các phần khác của xương chũm.

Xương chũm nối với các xương khác của hộp sọ bằng các khớp:

– Khớp thái dương hàm: Nối xương chũm với xương hàm dưới, cho phép cử động của hàm dưới.
– Khớp sọ chũm: Nối xương chũm với xương thái dương, giúp cố định hộp sọ.

Vị trí:

Xương Chũm 2
Xương Chũm 2

Xương chũm nằm ở dưới xương thái dương, ở mỗi bên của hộp sọ. Đây là những vết lồi xương mà bạn có thể cảm nhận được phía sau dái tai của mình.

Đỉnh của xương chũm được bao bọc bởi phần xương thái dương được gọi là góc xương chũm.
Mặt trước của mỏm chũm tiếp xúc với phần màng nhĩ của xương thái dương, chứa phần bên ngoài của ống tai.
Mặt sau của xương chũm được bao quanh bởi phần vảy của xương chẩm, phần của hộp sọ nằm phía sau đầu.

Chức năng của xương chũm đối với cơ thể là một phần quan trọng của quá trình nghe của chúng ta. Khi âm thanh đi qua ống tai ngoài và tiếp xúc với màng nhĩ, màng nhĩ sẽ rung động. Xương chũm nhận các rung động này và truyền chúng đến xương đá và sau đó đến tai trong. Tại tai trong, các rung động này được chuyển đổi thành tín hiệu điện để được xử lý bởi não.

Xương Chũm 3
Xương Chũm 3

Chức năng chính của xương chũm là truyền âm thanh từ tai ngoài đến tai trong. Đặc điểm xương xốp của xương chũm, cùng với việc chứa nhiều tế bào khí, giúp giảm trọng lượng và tăng cường khả năng truyền âm thanh.

Ngoài ra, xương chũm cũng có các chức năng phụ sau:

– Hỗ trợ các cơ của tai giữa: Xương chũm hỗ trợ các cơ của tai giữa, giúp duy trì áp suất không khí trong tai giữa.
– Giúp cân bằng: Xương chũm có thể đóng vai trò trong quá trình cân bằng bằng cách truyền các rung động từ tai trong đến não, giúp cơ thể duy trì thăng bằng.

Viêm tai xương chũm là một bệnh lý nguy hiểm, xuất phát từ vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng tại các tế bào khí trong xương chũm, vùng xung quanh tai trong và tai giữa. Bệnh thường xảy ra do nhiều nguyên nhân, đặc biệt là từ viêm tai giữa không được điều trị. Với vị trí đặc biệt của xương chũm, gồm nhiều cấu trúc quan trọng, viêm tai xương chũm có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được chăm sóc và điều trị kịp thời.

Tác động đối với sức khỏe của viêm tai xương chũm có thể làm hại nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh, bao gồm:

Ảnh hưởng đến thính lực:
– Mất thính lực: Viêm tai xương chũm có thể gây ra tổn thương đến các cấu trúc trong tai, dẫn đến mất thính lực toàn bộ hoặc một phần.
– Ù tai: Người bệnh có thể cảm nhận tiếng ù ù, ong ong trong tai, gây ra sự khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng nghe.

Đau nhức và khó chịu:
– Đau tai: Đau nhức dữ dội là một triệu chứng phổ biến của viêm tai xương chũm. Đau có thể lan rộng ra vùng thái dương, gáy và vai.
– Sưng tấy: Vùng tai và phía sau tai có thể sưng tấy và đỏ bừng.
– Chảy mủ tai: Mủ có thể chảy ra từ ống tai, thường có mùi hôi khó chịu.

Xương Chũm 4
Xương Chũm 4

Viêm màng não là một biến chứng nguy hiểm nhất của viêm tai xương chũm. Vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng có thể lan vào màng não, gây ra viêm nhiễm và tổn thương nguy hiểm. Áp xe não là một biến chứng nghiêm trọng khác, có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Viêm tai xương chũm cũng có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt, gây ra tình trạng liệt dây thần kinh và gây khó khăn trong việc cử động khuôn mặt. Ngoài ra, áp xe cũng có thể vỡ và di chuyển vào mạch máu, gây ra thuyên tắc mạch máu và ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể.

Viêm tai xương chũm gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến khả năng nghe, sinh hoạt và làm việc của người bệnh. Sự mất thính lực, đau nhức tai và các triệu chứng khác có thể gây ra stress, lo lắng và giảm sút chất lượng cuộc sống. Khả năng giao tiếp và tương tác xã hội của người bệnh cũng có thể bị ảnh hưởng do khó khăn trong việc nghe và hiểu các âm thanh xung quanh. Điều này có thể gây ra sự cô đơn và cảm giác cô lập. Do đó, viêm tai xương chũm không chỉ là vấn đề về sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và trạng thái tinh thần của người bệnh.

Xem thêm các kiến thức khác

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Nội tuyến phản hồi
Xem tất cả các bình luận