Lão hóa xương khớp và những điều cần biết

PGS.TS.BS Võ Thành Toàn
Lão Hóa Xương Khớp 1

Tình trạng lão hóa xương khớp đang gây khổ sở cho nhiều người do những hậu quả của nó. Xu hướng thoái hóa xương khớp không chỉ ngày càng phổ biến mà còn có xu hướng trẻ hóa. Nhiều người đang quan tâm đến cách làm chậm quá trình lão hóa xương khớp. Hãy cùng khám phá vấn đề này qua bài viết sau.

Lão Hóa Xương Khớp
Lão Hóa Xương Khớp

Thoái hóa xương khớp là gì?

Thoái hóa xương khớp được coi là một phần của quá trình lão hóa của cơ thể. Đây là tình trạng các sụn bảo vệ ở đầu xương bị mài mòn theo thời gian, dẫn đến viêm xương khớp. Các hoạt dịch và bao khớp cũng dần bị thoái hóa và tăng sinh bao xơ. Do đó, sự tăng sinh bất thường của chồi xương gây đau nhức ở các khớp. Phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới, đặc biệt trong thời kỳ mãn kinh. Thoái hóa khớp thường gặp ở những người khoảng 65 tuổi và cao hơn ở những người béo phì.

Lão hóa ảnh hưởng đến cấu trúc xương khớp như sau:

Lão Hóa Xương Khớp 2
Lão Hóa Xương Khớp 2

Đối với xương, theo thời gian, cấu trúc xương biến đổi, dẫn đến mất mô xương và giảm mật độ xương, làm cho xương yếu đi. Điều này tăng nguy cơ gãy xương khi có va chạm hoặc té ngã.

Trong quá trình lão hóa, cột sống cũng thay đổi. Cột sống được tạo thành từ các đốt sống liên kết với nhau, cách nhau bởi đĩa đệm giống như gel. Các đĩa đệm này mất dần chất lỏng và trở nên mỏng đi, cùng với sự mỏng đi của đốt sống do mất khoáng chất. Do đó, lão hóa làm thay đổi cấu trúc xương cột sống, khiến các đốt sống bị dồn lại và có thể bị cong vẹo.

Quá trình lão hóa cũng gây ra sự hình thành gai xương trên đốt sống và làm cho vòm bàn chân kém rõ ràng hơn, dẫn đến giảm chiều cao. Mặc dù mất khoáng chất, xương ở tay và chân không thay đổi chiều cao, nhưng do xương cột sống bị dồn lại, cánh tay và chân có cảm giác dài hơn so với thân.

Khi tuổi tăng, xương trở nên giòn hơn do lối sống ít vận động, gây hao hụt xương. Phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh mất đáng kể khoáng chất trong xương và có sự thay đổi hormone. Nam giới cũng gặp phải tình trạng loãng xương do giảm hormone sinh dục, dẫn đến mất canxi và khoáng chất khác trong xương.

Khi tuổi tác tăng, khớp trở nên cứng và ít linh hoạt hơn do sự giảm dịch bôi trơn và sụn mỏng đi. Trong khớp, xương không chạm trực tiếp vào nhau nhờ sụn khớp, màng hoạt dịch và chất lỏng hoạt dịch. Dây chằng cũng ngắn lại và mất đi độ linh hoạt theo thời gian, làm giảm sự linh hoạt của khớp. Khoáng chất có thể lắng đọng và vôi hóa xung quanh khớp, và sự giảm hoạt dịch dẫn đến ma sát và mòn sụn khớp.

Khớp gối và háng có thể thoái hóa và mất sụn theo thời gian. Xương ở khớp ngón tay có thể dày lên và mất sụn, một hiện tượng được gọi là chứng sưng xương, phổ biến hơn ở phụ nữ và có yếu tố di truyền.

Thói quen ít vận động có thể làm tăng tốc độ lão hóa khớp. Vận động khớp thường xuyên giúp dịch bôi trơn hoạt động tốt hơn. Sụn khớp có thể cứng lại và giảm khả năng vận động khi cơ thể ít hoạt động.

Cách chống lão hóa xương khớp

Chống lão hóa xương khớp là việc làm quan trọng. Lão hóa làm giảm chất lượng và chức năng của hệ xương khớp. Xương khi lão hóa trở nên dày và xốp hơn nhưng kém vững chắc, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Hoạt động thể chất

Lão Hóa Xương Khớp 3
Lão Hóa Xương Khớp 3

Hoạt động thể chất là cần thiết để chống lại quá trình lão hóa tự nhiên, mà không ai có thể tránh khỏi. Quá trình lão hóa có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, nhưng chúng ta có thể ngăn chặn lão hóa xương khớp bằng cách tập luyện từ sớm. Luyện tập hàng ngày là phương pháp hiệu quả để bảo vệ xương và khớp. Khi luyện tập thể dục thể thao đều đặn, sức khỏe tổng thể và độ bền của xương khớp sẽ được cải thiện.

Luyện tập đều đặn không chỉ cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn giúp phòng chống nhiều bệnh tật. Ngay cả những người có dấu hiệu lão hóa xương khớp và vận động kém cũng nên tìm phương pháp tập luyện phù hợp để cải thiện tình trạng. Có những bài tập dành riêng cho người viêm khớp. Ban đầu, luyện tập có thể gây đau nhức, khiến nhiều người muốn bỏ cuộc. Tuy nhiên, với sự kiên trì và nỗ lực, qua giai đoạn khó khăn ban đầu và duy trì luyện tập, cơn đau sẽ giảm và tình trạng sức khỏe sẽ tiến triển.

Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu tập thể dục, vì nghiên cứu cho thấy nó giúp xương chắc khỏe hơn và giảm tốc độ mất xương. Người cao tuổi cũng có thể tập luyện với các bài tập đặc biệt phù hợp. Đi bộ hoặc tập tạ là những bài tập tốt để duy trì mật độ xương, và tập thể dục dưới nước là một lựa chọn nhẹ nhàng nhưng vẫn tăng cường cơ xương.

Ăn uống hợp lý cũng quan trọng không kém. Một chế độ ăn uống cân đối, khoa học có thể hỗ trợ chống lão hóa xương khớp. Sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp xác định chế độ ăn phù hợp và hiệu quả hơn.

Thăm khám sức khỏe định kỳ cũng là một phần quan trọng trong việc chống lão hóa xương khớp.

Xem thêm các kiến thức khác

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Nội tuyến phản hồi
Xem tất cả các bình luận